Aibreán 2014
Clic-Pic don Scéal

Súil Siar ar Lá Fhéile Pádraig

An Cheathrú Rua:Bhí iontas agus sásamh ar lucht eagraithe Pharáid Lá Fhéile Pádraig na Ceathrún Rua Dé Luain, an 17 Márta seo thart nuair a d’fhreastail slua ollmhór, ar na cinn is mó riamh, ar an taispeántas i lár an bhaile. Agus ní raibh aon díomá orthu mar tháinig lucht na dtaispeántas amach ina méid agus ina ngalántacht chomh maith. Piocadh suas téamaí nuachta an lae inniu idir an raic maidir le pointí luais ag na Gardaí, na sceithirí nó “whistleblowers” ag tarraingt airde agus tuairimí éagsúla á nochtadh faoi réabadh na stoirmeacha ar chóstaí Chois Fharraige agus amuigh. Bhí blas den mhaoithneachas chomh maith le taispeántas iontach “The Quiet Man”. Bhí Micí Luchóg Mouse le feiceáil i measc a chairde. Sa deireadh, ba í féile na bpáistí í, agus bhí na céadta acu ar pharáid nó ar thaobh an bhóthair agus iad feistithe go sonrach in éidí agus hataí glasa agus neart seamróg péinteáilte orthu. I ndiaidh na paráide, bronnadh duaiseanna ar na taispeántais ab fhearr. Níor stop an spórt leis an bparáid ar aon chuma, mar bhí sorcas beag speisialta eagraithe don óige i Halla Columba agus ceol ar stáitse taobh amuigh le Kíla. Críoch dheas ar cheiliúradh an lae mhóir.
Seán Ó Mainnín, Grianghrafadóir
“pixSheáin”
Fón: 353(0)872220241
mannions@mac.com
www.seanomainnin.com

Seachtain na Gaeilge spraíúil i gCultúrlann Uí Chanáin: Bhí Seachtain na Gaeilge ar dóigh againn i mbliana sa Chultúrlann don phobal uilig, idir óg is aosta, agus idir fhoghlaimeoirí is Ghaeilgeoirí. Chun tús samhlaíoch a chur ar na himeachtaí, bhí Féile Bheag na Leabhar ar ais againn i mbliana ar Lá Domhanda an Leabhair. D’eagraigh muid seo i gcomhar le Comhairle Cathrach Dhoire. Tháinig páistí ó na 3 Ghaelscoil le chéile sa Chultúrlann chun an Leabhar Gaeilge a cheiliúradh. Bhí Lúrapóg Lárapóg i láthair agus chuir siad seó le páistí do pháistí os ár gcomhair. Bhí sé lán de shaibhreas teanga, theannas, ghreann, chraic agus dhiabhlaíocht! Chomh maith leis sin tháinig an Seanchaí Iomráiteach Conallach, Gearóidin Bhreathnach, chun scéalta nuachumtha is seanbhunaithe a insint do na páistí. Tá sé de rún againn ócáid bhliantúil a dhéanamh den fhéile seo.

Bhí éacht déanta ag Club óige Setanta, ag Triax, go háirithe ag Gaelscoláirí áitiúla agus ag na Sollus Highland Dancers nuair a d’ullmhaigh siad tobshlua mór Gaeilge le linn Sheachtain na Gaeilge. Rinne siad tobshlua mór spraíúil in Foyleside ina raibh Damhsa Gaelach, Damhsa Hip Hop agus Damhsa na nGarbhchríoch. Chomh maith leis sin, chan siad leagan Gaeilge den amhrán chlúiteach sin “Wake me up.” Chuir an taispeántas spreagthach seo iontas agus gliondar ar an phobal a bhí amuigh ag siopadóireacht agus is cinnte gur dúisíodh meon Gaelach iontu uilig.

Thug Linda Irvine, Oifigeach Forbartha Gaeilge ag Misean Oirthear Bhéal Feirste, thug sí cuairt ar an Chultúrlann arís chun léacht agus plé a dhéanamh ar Protastúnaigh agus an Ghaeilge agus an stair fholaithe atá acu leis an teanga. Ag an ócáid chéanna, seoladh taispeántas darb ainm “An Teanga Bheo” a chuireann síos ar an ábhar chéanna agus atá curtha le chéile ag an Chultúrlann. Thug an léacht seo deis d’fhoghlaimeoirí agus do Ghaeilgeoirí léargas a fháil ar ghné den Ghaeilge nach bhfuil eolas ag an mhórphobal uirthi, agus bhí deis acu fadhbanna agus féidearthachtaí a phlé le Linda í féin.

Chuir muid deireadh taitneamhach le Seachtain na Gaeilge ar Lá Fhéile Pádraig nuair a bhí lá iomlán imeachtaí ar fáil saor in aisce sa Chultúrlann. Bhí an áit plódaithe le teaghlaigh a bhí ag baint sult as an scéalaíocht, as an mhúnlú balún, as an phéintéireacht aghaidhe, as na seisiúin cheoil agus go háirithe as na Fanzini Bros, a thug a seó sorcais go Doire. Bhí an léiriúchán Gaeilge seo lán de geáitsí iontacha ón bheirt Chiarraíoch agus bhain na páistí mar aon leis na daoine fásta sult as.

Bhí neart imeachtaí eile ann chomh maith agus níl anseo ach blaiseadh beag. Caithfidh muid tosú anois ar phleanáil don bhliain seo chugainn.


Léargas Úr

Ghlac níos mó ná 1500 dalta ó bhunscoileanna Béarla ar fud Chathair Dhoire páirt i seónna Léargas mar chuid de Sheachtain na Gaeilge!

Is clár foghlamtha na Gaeilge do pháistí i Ranganna 5, 6 agus 7 é Léargas, é curtha ar fáil ag Cultúrlann Uí Chanáin agus maoinithe ag an Roinn Oideachais. Tá sé ar siúl in 13 bhunscoil faoi láthair. Le linn Sheachtain na Gaeilge chuir na páistí léirithe ardáin ar siúl, agus bhí gach aon pháiste sa scéim páirteach iontu. Bhí réimse mór tallann i gceist leis na léirithe seo idir amhráin, dhánta, dhrámaí, rainn agus dhamhsaí.

CUARTÚ NA bhFOCAL! Daltaí Steelstown Primary School ag léiriú a scileanna in aimsiú nathanna agus focal.


La Bamba á chanadh as Gaeilge mar chuid den tionscadal Léargas. (Bulgárach)

Dúirt Carol Nic Conmara, bainisteoir an tionscadail Léargas, “B’iontach an radharc é gach aon scoil agus gach aon dalta atá ag foghlaim na Gaeilge le Léargas a fheiceáil ar an ardán agus iad páirteach agus ag baint an-sult as na taibhithe seo! Ba chuma faoi chumas ná eolas roimhe seo ar an teanga. Cuid de na daltaí a ghlac páirt sna seónna, ní raibh siad ag foghlaim na Gaeilge ach le tréimhse míosa, ach tá a sealbhú teanga dochreidte! Tá an tionscadal anois ag druidim lena cheathrú bliain, agus is léir go bhfuil na teagascóirí Léargas Nadine Mc Colgan agus Fiona Reihill ag déanamh obair iontach!

Má tá suim ag scoil ar bith bheith páirteach i Léargas, bá choir teagmháil a dhéanamh le Carol: carolmc@culturlann-doire.ie